Çanakkale Savaşı Komutanları
Çanakkale Savaşı Komutanları, Devrinin en büyük ve en kapsamlı savaşıdır. Çanakkale Savaşı, Türk Tarihinin ve Dünya Tarihinin önemli savaşlarından birisidir. Türklerin en büyük savaşlarından olup dünya üzerinde büyük yankı uyandırmış ve bir milletin uyanışı olmuştur. Birinci Dünya Savaşı içerisinde bulunan Çanakkale Savaşı, içinde bulunduğu savaşın bile önüne geçmiştir. Bu savaşın birden çok önemi vardır. En büyük önemi ise Çanakkale Savaşı kaybedilip boğazı müttefikler geçmiş olsaydı bütün Osmanlı Hanedanlığı yıkılacak ve Anadolu toprakları işgal altında kaybedilecekti. Çanakkale Savaşı Osmanlı Ordusu içerisindeki komutanlar için çok zor bir sınav haline gelmişti. Çanakkale'ye vatan ve millet sevdası için koşan komutanlar savaş sonunda içlerinde sönen ateşi tekrar yakmışlar ve Kurtuluş Savaşının fitilini ateşlemişlerdi. Çanakkale Savaşının kazanılmasının en önemli faktörlerinden biri de komutanların birbirlerini çok iyi tanımaları ve ne yapacaklarını tahmin edebilmeleri olmuştur. Hal böle olunca Osmanlı Ordusu çok iyi kontrol edilmiş, teknolojinin son harikası olan düşman silahlarına karşılık elindeki yokluk, eksiklik ve yoksulluğa rağmen savaşın galibi olmuştur.
Çanakkale Savaşında görevli olarak yüzlerce komutan görev almış ve savaşmıştır. Sayıları yüzlerce olan bu komutanların hepsini sayamayız. Ancak belli başlı öne çıkan komutanların isimlerini ve görev yerlerini sayabiliriz. Bu komutanların başında bulunan, savaşı yöneten Başkomutan Enver Paşa'dır. Enver Paşa komutasındaki diğer komutanlarımızı da şöyle sıralayabiliriz:
- Kuzey Grup Komutanı: Tümgeneral Esat Paşa
- Kuzey Grup Kurmay Başkanı: Kemalettin Sami
- 3. Kolordu Kurmay Başkanı: Yarbay Fahrettin
- 16. Tümen Komutanı: Albay Rüştü
- 4. Tümen Komutanı: Yarbay Cemil Conk
- 12 ve 13. Piyade Tümen Komutanı: Yarbay Selahattin Adil
- 57. Alay Komutanı: Yarbay Hüseyin Avni
- Anafartalar Grup Komutanlığı: Mustafa Kemal Atatürk
- Anafartalar Grup ve 5. Kolordu Komutanlığı: M. Fevzi Çakmak
- Anafartalar Grup Kurmay Başkanı: Binbaşı Hayri
- 14. Piyade Tümen Komutanı: Kazım Karabekir
- 19. Piyade Tümen Komutanı: Yakup Şevki Subaşı
- 19. Piyade Tümen Komutanlığı ve Kurmay Başkanı: İzzettin Çalışlar
- 7. Piyade Tümen Kurmay Başkanı: Şükrü Naili Gökberk
- 5 ve 11. Piyade Tümen Kurmay Başkanı: Mehmet Arif
- 5. Ordu Kurmay Başkanı: Kazım İnanç
- 14. Kolordu Komutanı: Cevat Çobanlı
- 2. Ordu Kurmay Başkanı: Nihat Anılmış
- 5. Alay Komutanı: Nazif Kayacık
- 1. Alay Komutanı: Kazım Sevüktekin
- 36. Alay Komutanı: M. Münip Uzsoy
- 15. Alay Komutanı: Veysel Özgür
- 16. Alay Komutanı: M. Emin Yazgan
- 70. Alay 3. Tabur Komutanı: Reşat Çiğiltepe
- 27. Alay ve 19. Tümen Komutanı: M. Şefik Aker
- 17. Alay Komutanı: H. Nurettin Özsu
- 3. Topçu Alayı Komutanı: M. Sabri Erçetin
- 7. Alay 1. Tabur Komutanı: Nazmi Solok
- 16 ve 2. Kolordu Kurmay Başkanı: M. Hayrettin Tarhan
- 31. Alay Komutanı: İsmail Hakkı
- 15. Alay 3. Tabur ve 24. Alay 3. Tabur Komutanı: Ahmet Fuat Bulca
- 24. Alay ve 8. Tümen Komutanı: Mehmet Nuri Conker
- 9. Tümen Kurmay Başkanı: Mehmet Hulusi Conk
- 2. Kolordu Kurmay Subayı: Alaattin Koval
- 5 ve 14. Kolordu Kurmay Başkanı: H. Emir Erkilet
- 13. Piyade Tümeni Kurmay Başkanı: Ahmet Naci Tınaz
- Müst. Mevki Kurmay Başkanı: Osman Zati Korol
- 57. Alay 1. Tabur ve 21. Alay Komutanı: Ahmet Zeki Soydemir
- 16. Tümen ve 6. Kolordu Kurmay Başkanı: Mehmet Nazım
- 25. Piyade Tümen Komutanı: Ali Fuat Cebesoy
- 1. Piyade Tümen Komutanı: Cafer Tayyar Eğilmez
- 16. Piyade Tümen Komutanı: M. Rüştü Sakarya
- 6. Piyade Tümen ve Saros Grup Komutanı: Nazif Kayacık
- 22. Alay Komutanı: M. Muhittin Kurtiş